Badanie trzeźwości pracowników – aktualne zasady i obowiązki pracodawcy
Kontrola trzeźwości w zakładzie pracy to temat, który budzi szczególne zainteresowanie klientów naszej Kancelarii Prawnej w Krakowie i w Warszawie. Po nowelizacji Kodeksu pracy, pracodawcy zyskali konkretne narzędzia do weryfikacji stanu pracowników. Jako adwokaci i radcowie prawni zajmujący się prawem pracy wyjaśniamy, jak zgodnie z prawem przeprowadzić badanie na obecność alkoholu i środków odurzających.
Samodzielna kontrola trzeźwości przez pracodawcę
Od lutego 2023 r. pracodawca może samodzielnie przeprowadzać prewencyjną kontrolę trzeźwości (np. alkomatem), jeżeli jest to niezbędne do:
- - zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób,
- - ochrony mienia pracodawcy.
Wcześniej każda kontrola wymagała wezwania organów porządku publicznego (Policji). Obecnie pracodawca może to robić we własnym zakresie, o ile dopełni formalności wewnątrzzakładowych.
Jak wprowadzić badanie trzeźwości w firmie?
Aby kontrola była legalna, zasady jej przeprowadzania muszą zostać sformalizowane:
- 1. Regulacje wewnętrzne: Grupę pracowników objętych kontrolą oraz metodę badania należy ustalić w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub obwieszczeniu.
- 2. Obowiązek informacyjny: Pracodawca musi poinformować pracowników o wprowadzeniu kontroli co najmniej 2 tygodnie przed jej rozpoczęciem.
- 3. Metody badania: Kontrola może być wykonywana wyłącznie metodami niewymagającymi badania laboratoryjnego (np. atestowanym alkomatem).
Przechowywanie danych o wynikach kontroli
Informacja o wyniku badania wskazującym na stan po użyciu alkoholu jest przetwarzana przez pracodawcę i przechowywana w aktach osobowych pracownika przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy (chyba że wynik stanowi dowód w postępowaniu – wtedy do czasu jego zakończenia).
Kontrola na obecność środków odurzających
Obowiązujące od 2023 roku przepisy zrównały status alkoholu i środków działających podobnie do niego (narkotyków). Pracodawca ma prawo wprowadzić analogiczne procedury kontrolne na obecność substancji odurzających, jeśli wymaga tego bezpieczeństwo pracy lub ochrona mienia.
Kary porządkowe i niedopuszczenie do pracy
Jeśli badanie wykaże obecność alkoholu lub narkotyków w organizmie, pracodawca:
- - ma obowiązek niedopuszczenia pracownika do pracy,
- - może nałożyć karę porządkową (kara nagany, upomnienia lub kara pieniężna),
- - może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (tzw. dyscyplinarka).
Wsparcie prawne i kadrowe – Kraków, Warszawa
Wdrożenie procedur kontroli trzeźwości wymaga precyzyjnego dostosowania regulaminów pracy. Nasza Kancelaria Prawna oferuje pełne wsparcie prawne w przygotowaniu dokumentacji i audycie procedur BHP.
W sprawach dotyczących usług księgowych oraz kadr i płac współpracujemy z Biurem Rachunkowym PRWT Księgowość i Obsługa Biznesu sp. z o.o. (www.prwt.pl)
Chcesz legalnie wprowadzić alkomaty w swojej firmie? Zapraszamy do kontaktu:
Kancelaria Prawna Kraków / Warszawa – Kontakt
Zaktualizowano: 28 marzec 2026