Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy – case study z odszkodowaniem 25% (kwiecień 2026)
Data publikacji: kwiecień 2026
Autor: adwokat Waldemar Rakoczy / Kancelaria Rakoczy Wroński
Czy sam kod PKD wpisany do KRS przesądza o tym, że dwie firmy są wobec siebie konkurencyjne?
W niniejszym case study pokazujemy, dlaczego były pracodawca nie może automatycznie odmówić wypłaty odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji tylko dlatego, że nowy pracodawca ma ten sam kod PKD.
Zakaz konkurencji w umowie o pracę po ustaniu stosunku pracy – analiza przypadku
Stan faktyczny – czego dotyczyła sprawa?
Do naszej Kancelarii zgłosił się klient (pracownik firmy medycznej), który rozwiązał umowę o pracę z poprzednim pracodawcą. Łączyła go z nim umowa o zakazie konkurencji – zarówno w czasie trwania stosunku pracy, jak i po jego ustaniu.
Klient podjął nową pracę w innej firmie medycznej. Poprzedni pracodawca odmówił wypłaty odszkodowania (ok. 100 000 zł), argumentując, że nowy pracodawca ma taki sam kod PKD wpisany do KRS:
- 46.46.Z – sprzedaż hurtowa wyrobów farmaceutycznych i medycznych.
Jednocześnie klient obawiał się, że były pracodawca może dochodzić od niego kary umownej za naruszenie zakazu konkurencji.
Najważniejsze zapisy umowy o zakazie konkurencji
Umowa zawierała m.in.:
- Zakaz konkurencji w czasie trwania pracy – m.in. zakaz zatrudnienia u konkurencji, prowadzenia własnej działalności, bycia wspólnikiem.
- Zakaz konkurencji po ustaniu pracy – przez 12 miesięcy, za odszkodowaniem w wysokości 25% wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy.
- Kary umowne – w razie naruszenia zakazu, pracownik traci odszkodowanie i musi zwrócić już wypłacone kwoty, a dodatkowo zapłacić karę umowną.
- Prawo pracodawcy do odstąpienia od umowy (przed rozwiązaniem stosunku pracy) oraz do wypowiedzenia jej w trakcie trwania zakazu.
Poprzedni pracodawca nie odstąpił od umowy, nie wypowiedział jej, ale też nie wypłacił odszkodowania.
Problem prawny – czy same kody PKD decydują o konkurencyjności?
Podstawę prawną stanowią art. 101¹ i art. 101² Kodeksu pracy:
-
- - Art. 101¹ KP – zakaz konkurencji w czasie trwania stosunku pracy.
- - Art. 101² KP – zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy, z odszkodowaniem nie niższym niż 25% wynagrodzenia.
Kluczowe pytanie w sprawie:
Czy podjęcie pracy u nowego pracodawcy z tym samym kodem PKD, ale oferującego zupełnie inne wyroby medyczne (niebędące substytutami), narusza zakaz konkurencji?
Analiza orzecznictwa Sądu Najwyższego
Przeanalizowaliśmy m.in. następujące wyroki:
| Sygnatura | Teza |
| I PK 16/02 (26.02.2003) | Odstąpienie od umowy o zakazie konkurencji jest dopuszczalne przed rozwiązaniem umowy o pracę, pod warunkiem ścisłego określenia terminu i warunków. |
| II PK 159/06 (08.02.2007) | Brak precyzyjnych warunków odstąpienia → klauzula nieważna. |
| I PKN 6/01 (28.03.2002) | Umowa o zakazie konkurencji po ustaniu pracy jest terminowa – jej wypowiedzenie przez pracodawcę wymaga wyraźnego uzgodnienia stron. |
Wniosek: zapisy umowy naszego klienta dotyczące odstąpienia i wypowiedzenia były ważne.
Jednak były pracodawca nie skorzystał z tych uprawnień – nie odstąpił, nie wypowiedział umowy.
Czy identyczny kod PKD automatycznie oznacza konkurencyjność?
Nie. Jak wynika z wykładni systemowej i celowościowej art. 101¹ i 101² KP:
- Kody PKD są często wpisywane do KRS „na wyrost” – nie oddają rzeczywistego profilu działalności.
- O rzeczywistej konkurencyjności decyduje to, czy firmy wkraczają sobie w ten sam rynek produktowy (te same lub substytucyjne wyroby/usługi).
W przedmiotowej sprawie:
| Poprzedni pracodawca | Nowy pracodawca |
| Kod PKD: 46.46.Z | Kod PKD: 46.46.Z |
| Sprzedawał wyroby A | Sprzedawał wyroby B |
| Określony asortyment | Brak pokrycia asortymentu ani substytutów |
➡ Brak rzeczywistej konkurencji mimo identycznego kodu PKD.
Rozwiązanie sprawy – rekomendacja dla klienta
✔ Poprzedni pracodawca nie może odmówić wypłaty odszkodowania
✔ Podjęcie pracy u nowego pracodawcy nie naruszyło zakazu konkurencji
✔ Obawa przed karą umowną jest nieuzasadniona
Rekomendujemy:
- 1. Wezwanie byłego pracodawcy do zapłaty odszkodowania (ok. 100 000 zł).
- 2. W razie braku zapłaty – pozew do sądu pracy.
Podsumowanie – co warto zapamiętać?
- Sam kod PKD nie przesądza o konkurencyjności firm.
- Pracodawca, który chce skutecznie zakazać pracy u innego podmiotu, musi wykazać rzeczywiste pokrywanie się działalności lub co najmniej substytucyjność wyrobów/usług.
- Pracownik, który otrzymał wadliwą odmowę wypłaty odszkodowania, może skutecznie dochodzić swoich praw przed sądem.
📌 Szukasz skróconej wersji tego case study lub chcesz omówić swoją umowę?
Zapraszamy na naszą stronę sprzedażową: www.kancelaria-rakoczy.pl – tam znajdziesz praktyczne informacje i kontakt do naszego zespołu.